Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi

O Nas » Nasze stowarzyszenia regionalne  » Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi

         Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi działa od 1983 r.  kontynuuje tradycje przedwojennego Koła Regionalnego (powstało w 1932) i powojennego Towarzystwa Miłośników Zagłębia Dąbrowskiego (1968). Zebranie organizacyjne grupy inicjatywnej odbyło się 25 stycznia 1983 r. w Klubie Jubilat przy ul. Szpitalnej 9 i wówczas wybrano nazwę - Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi oraz Zarząd w składzie: Władysław Kwaśniak - przewodniczący, Henryk Gajdka - wiceprzewodniczący, Anna Zarębska - sekretarz, Czesława Termińska - skarbnik. Pierwszy okres działalności poświęcono na załatwienie spraw organizacyjnych: dokonano rejestracji stowarzyszenia w Urzędzie Miasta, pozyskano lokal w budynku przy ul. 22 Lipca 8 (obecnie 11 Listopada 8), założono konto bankowe i opracowano plan działania na najbliższe lata. Stowarzyszenie Miłośników Czeladzi jest organizacją pozarządową wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem 0000072094. Stosownie do postanowień Statutu działalność organizacji skupiona jest wokół takich zagadnień jak: prowadzenie badań nad przeszłością miasta, społeczna opieka nad zabytkami, upowszechnianie wiedzy o Czeladzi, upowszechnianie twórczości mieszkańców Czeladzi oraz twórczości dotyczącej miasta.

 

Realizując powyższe założenia od 35 lat jest inicjatorem i współorganizatorem uroczystości upamiętniających ważne wydarzenia historyczne i ludzi ważnych dla Czeladzi, wypełnia "białe plamy" w historii miasta, upowszechnia wiedzę o przeszłości Czeladzi i regionu. Trwałymi dokonaniami działalności Stowarzyszenia są tablice i obeliski upamiętniające wielkich i bohaterskich czeladzian: m. in. czeladzkich harcerzy zamordowanych w czasie II wojny światowej, wybitnego fizyka profesora Józefa Mazura, budowniczego czeladzkiego kościoła św. Stanisława BM księdza Bolesława Pieńkowskiego, piaskowskich członków Związku Orła Białego, zamordowanych w Katyniu oficerów Wojska Polskiego i policjantów Policji Państwowej pochodzących z Piasków, poległych w czasie okupacji członków Związku Orła Białego, czeladzian zamordowanych na terenie byłego Związku Radzieckiego - tzw. pomnik katyński na cmentarzu parafialnym, 22 czeladzkim policjantom PP zamordowanym na terenie byłego ZSRR - obelisk przed Komisariatem Policji.

SMCz prowadzi działalność wydawniczą: jest wydawcą Zeszytów Czeladzkich - do chwili obecnej (od 1993 r.) ukazało się  21 numerów, wydaje publikacje książkowe dot. historii miasta –  Nasza Czeladź w XIX wieku Jerzego Termińskiego, Patroni naszych ulic Władysława Kwaśniaka iArtura Rejdaka, Związek Orła Białego w Czeladzi Józefa Łyżwińskiego i A. Rejdaka, Czeladzkie kalendarium w opracowaniu J. Łyżwińskiego,  Czeladzianie w KL Auschwitz Zdzisława Piwka, zestawy pocztówek starej Czeladzi: Czeladź , Piaski,Czeladzkie pomniki , Czeladzka Starówka w dawnej fotografii - zestaw 28 starych zdjęć, Bibliografia zawartości „Zeszytów Czeladzkich”, Flora roślin naczyniowych miasta Czeladź Pawła Wąsowicza, Barbary Tokarskiej –Guzik, Adama Rostańskiego itp.

Publikacje Stowarzyszenia są cennym źródłem informacji dla wielu autorów zajmujących się historią Czeladzi, dla badaczy wydarzeń historycznych w Zagłębiu Dąbrowskim, są cytowane i przywoływane w przypisach w wielu naukowych i popularnonaukowych wydawnictw.

Z okazji ważnych dla stowarzyszenia i miasta wydarzeń wydaje okolicznościowe karty pocztowe i koperty (m.in. 20 i 25-lecia SMCz, 5 rocznicy śmierci Honorowego Obywatela Czeladzi, twórcy najmniejszych książek świata – Zygmunta Szkocnego,  karta pocztowa towarzysząca wystawie Z Czeladzi w świat  prezentująca Janusza Domagalika, Czesława Słanię i Zygmunta Szkocnego).

Prowadzi szeroką działalność wystawienniczą prezentującą pozyskane dokumenty i materiały historyczne. Czeladzianie oglądali takie wystawy jak: Czeladź na starej pocztówce, Architektura drewniana w Zagłębiu Dąbrowskim, Honorowi Obywatele Czeladzi ,… i przyszło nowe: Czeladź w latach 60. i 70. XX wieku w fotografii Jerzego Żymierskiego, W Borzechowie czyli w Czeladzi: literacki świat Janusza Domagalika,  wystawy filatelistyczne poświęcone Czesławowi Słani,  Z Czeladzi w świat : wystawa poświęcona laureatom Nagrody Miasta Czeladź  z okazji rocznic ich urodzin (Zygmunt Szkocny -100. rocznica, Janusz Domagalik – 80. rocznica, Czesław Słania – 90. rocznica),   Czeladź…  zatrzymane w kadrze: szlakiem Jerzego Żymirskiego,  Nasza klasa - szkoła i uczniowie w dawnej fotografii, 95 lat Sodalicji Mariańskiej w Czeladzi, Z rodzinnego albumu: Czeladź i czeladzianie w dawnej fotografii

Od samego początku swej działalności Stowarzyszenie gromadzi materiały związane z historią oraz dniem dzisiejszym Czeladzi.  W chwili obecnej jest właścicielem bogatych zbiorów fotografii archiwalnych i dokumentów z przeszłości miasta a - dzięki pomocy mieszkańców i zaangażowaniu członków - kolekcja wzbogacana jest na bieżąco. Posiadane zbiory udostępniane były i są autorom opracowań naukowych, a także służyły jako dokumenty źródłowe przy realizacji filmów dokumentalnych realizowanych przez TVP Katowice oraz filmów promujących miasto.

W latach 2012 – 2014 Stowarzyszenie zaangażowane było w działalność społecznego  ruchu „Murem za murem” – inicjatywy mającej na celu zabezpieczenie i odbudowę zniszczonego przez ulewy muru oporowego zabezpieczającego czeladzki kościół pw. św. Stanisława BM.

 W swej działalności Stowarzyszenie wychodzi poza granice Czeladzi, a jego członkowie aktywnie uczestniczą w spotkaniach regionalnych i ogólnopolskich stowarzyszeń kultywujących tradycje „małych Ojczyzn". Od 1998 r. jest sygnatariuszem Ruchu Stowarzyszeń Regionalnych Rzeczpospolitej Polskiej z siedzibą w Warszawie. 

W ciągu minionych 35 lat oblicze Stowarzyszenia tworzyli ludzie, którzy każdą wolną chwilę poświęcali swojemu ukochanemu miastu. Obecnie SMCz zrzesza blisko 80 osób. Zarząd Stowarzyszenia, wybrany w 2015 r. przedstawia się następująco: przewodnicząca - Ewa Ambroży, wiceprzewodniczący - Antoni Krawczyk i Marek Gawron, sekretarz - Agnieszka Dzienia, skarbnik - Bożena Plutecka członkowie - Rozalia Soćko i Władysław Maciej Żymirski.

Za działalność na rzecz miasta i społeczności lokalnej Stowarzyszenie zostało uhonorowane następującymi nagrodami: Nagroda Miasta Czeladź (2003 r.),  „Kasztelanka" Nagroda Starosty Powiatu Będzińskiego ( 2003 r.), Odznaka „Za Zasługi dla Związku Kombatantów" (2007 r.), Zasłużony dla Kultury Polskiej (2013 r.),  Złota Odznaka Zasłużony dla Województwa Śląskiego (2013), „pierścień Saturna” nagroda Honorowa Burmistrza Miasta Czeladź (2015).

              Ewa Ambroży 
Przewodnicząca Stowarzyszenia Miłośników Czeladzi